اجزائ سلول های گیاهی
ساعت ٤:۳٢ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/۸/٦  

اینم از اجزاء سلول های گیاهی:

 

 

 

 

 

غشای سیتو پلاسمی

 در سطح‌ خارجی‌ اغلب‌ یاخته‌های‌ جانوری‌ و در درون‌ دیواره‌ سلولزی‌ اکثر یاخته‌های‌ گیاهی‌ غشایی‌ به‌ ضخامت‌ 75 آنگستروم‌   وجود دارد که‌ از یک‌ طرف‌ با خارج‌ و از طرف‌ دیگر با محتویات‌ درون‌ یاخته‌ در ارتباط‌ دائمی‌ است‌، این‌ غشا از یک‌ لایه‌ «دومولکولی‌ فسفولیپید» تشکیل‌ شده‌ است‌ همه‌ موادی‌ که‌ به‌ یاخته‌ داخل‌ یا از آن‌ خارج‌ می‌شوند باید از این‌ غشا عبور کنند. پروتئینهای‌ مختلفی‌ که‌ در میان‌ لایه‌های‌ فسفولیپیدی‌ وجود دارند برای‌ عبور مولکولهای‌ ویژه‌ نقش‌ حامل‌ را ایفا می‌کنند.

 

 

سیتوپلاسم

 

سیتوپلاسم‌ شامل‌ تشکیلات‌ یاخته‌ای‌ است‌ که‌ داخل‌ غشای‌ سیتوپلاسمی‌ (پلاسمایی‌) و خارج‌ هسته‌ قرار دارد. سیتوپلاسم‌ ساختاری‌ نیمه‌ شفاف‌، بی‌شکل‌ و تقریباً یکنواخت‌ دارد. خاصیت‌ انکسار آن‌ کمی‌ بیش‌ از آب‌ است‌. سیتوپلاسم‌، پس‌ از مرگ‌، با رنگهای‌ اسیدی‌ انیلین‌ رنگ‌ می‌گیرد، یعنی‌ اسیدوفیل‌ است‌ (به‌ استثنای‌ بعضی‌ نواحی‌ بسیار غنی‌ از ریبوزومها که‌ بازوفیل‌اند)، برعکس‌ سیتوپلاسم‌ زنده‌ تقریباً خنثی‌ است‌. زمینه‌ سیتوپلاسم‌ یا به‌ عبارت‌ بهتر، اساسیترین‌ قسمت‌ محیط‌ واقعی‌ داخل‌ یاخته‌ را هیالوپلاسم‌   گویند، زیرا اکثر اعمال‌ بیوسنتزی‌ یاخته‌ در همین‌ زمینه‌ صورت‌ می‌گیرد.

 

 

 

 

 

 

اندامک های موجود در سیتوپلاسم

 

 اندامکها عبارت‌اند از: هسته‌، میتوکندریها، شبکه‌ آندوپلاسمی‌، دیکتیوزومها ریز لوله‌ها و ریز رشته‌ها، لیزوزومها و اکوئلها و پلاستها. ذرات‌ دیگری‌ نیز در سیتوپلاسم‌ دیده‌ می‌شوند که‌ از اندامکها کوچکترند. این‌ ذرات‌ را ریبوزوم‌ می‌نامند. گرچه‌ ریبوزومها، به‌ علت‌ نداشتن‌ غشاء، اندامک‌ به‌ شمار نمی‌آیند، ولی‌ به‌ دلیل‌ اهمیت‌ ویژه‌ای‌ که‌ در سوخت‌ و ساز یاخته‌ دارند در قسمت‌ اندامکها مورد بحث‌ قرار خواهند گرفت‌.

سیتوپلاسم‌ در تبادلات‌ یاخته‌ با محیط‌ و همچنین‌ مراحل‌ مختلف‌ سوخت‌ و ساز نقشی‌ اساسی‌ دارد

 

 

 ریبوزوم

 ریبوزومها   ذرات‌ کروی‌ کوچکی‌ هستند که‌ به‌ صورت‌ آزاد یا روی‌ شبکه‌های‌ آندوپلاسمی‌ درون‌ سیتوپلاسم‌ دیده‌ می‌شوند. قطر این‌ ذرات‌ در حدود 170 تا 200 آنگستروم‌ است‌.

در ساختار شیمیایی‌ ریبوزومها 65 تا 90 درصد اسید نوکلئیک‌ از نوع‌ اسید ریبونوکلئیک‌ (RNA)  و 10 تا 35 درصد پروتئین‌ وجود دارد.  نقش‌ اصلی‌ ریبوزومها شرکت‌ در ساختن‌ پروتئینهاست‌، بدین‌ معنی‌ که‌ ریبوزومها جایگاه‌ ساختن‌ پروتئینها هستند.

 

شبکه اندو پلاسمی

 این‌ شبکه‌ که‌ شکل‌ لوله‌های‌ توخالی‌ دارد در برش‌ به‌ صورت‌ مجاری‌ ظریف‌ غشایی‌ توخالی‌ با شاخه‌های‌ فراوان‌ و مرتبط‌ به‌ یکدیگر و یا به‌ شکل‌ مخازن‌ پهن‌ کم‌ و بیش‌ متراکم‌ در تمام‌ سیتوپلاسم‌ پراکنده‌اند.این‌ مجاری‌ متشکل‌ از دو غشا و فضای‌ واقع‌ در بین‌ آنهاست‌. شبکه‌ آندوپلاسمی‌ به‌ دو صورت‌ در ساختار یاخته‌ وجود دارد. شبکة‌ آندوپلاسمی‌ دانه‌دار یا ناصاف‌ و شبکه‌ آندوپلاسمی‌ بدون‌ دانه‌ یا صاف‌.

 نقش‌ شبکة‌ آندوپلاسمی‌ ذخیره‌ و هدایت‌ بعضی‌ مواد در درون‌ یاخته‌ است‌. پروتئینها در جدا ریبوزومهای‌ واقع‌ بر روی‌ این‌ مجاری‌ ساخته‌ شده‌، سپس‌ وارد آنها می‌شوند. بعلاوه‌ مواد دیگری‌ مانند گلوسیدها در این‌ مجاری‌ وجود دارند.

 

 

 دیکتیوزومها(دستگاه گلژی)

دیکتیوزومها سیستمهای‌ غشایی‌ ویژه‌ای‌ هستند که‌ از روی‌ هم‌ قرار گرفتن‌ 5 تا 15 کیسه‌ گرد و تخت‌ با وزیکولهایی‌ در لبه‌ آنها تشکیل‌ شده‌اند. هرکیسه‌ را سیسترنا گویند. هر دیکتیوزوم‌ حدود 2 میکرون‌ قطر و 5 / 0 میکرون‌ عرض‌ دارد. یاخته‌های‌ ترشحی‌، دیکتیوزوم‌ گسترده‌تری‌ دارند. مجموعه‌ دیکتیوزومها را دستگاه‌ گلژی‌ می‌نامند. این‌ نامگذاری‌ به‌ افتخار گلژی‌، دانشمند ایتالیایی‌، صورت‌ گرفته‌ است‌ که‌ در سال‌ 1898 برای‌ نخستین‌ بار وجود آنها را در یاخته‌های‌ عصبی‌ گزارش‌ کرده‌ است‌.

 

 

 

 میکروبادیها

میکروبادیها ذرات‌ کروی‌ کوچکی‌ هستند که‌ در اطراف‌ آنها دیواره‌ یک‌ غشایی‌ وجود دارد. اندازه‌ آنها در یاخته‌های‌ مختلف‌ گیاهی‌ متفاوت‌ است‌. میکروبادیها گاهی‌ به‌ اندازه‌ میتوکندریها دیده‌ می‌شوند ولی‌ با این‌ حال‌ تشخیص‌ آنها از یکدیگر بسیار آسان‌ است‌، زیرا میکروبادیها فاقد دیواره‌ دوغشایی‌ هستند.

میکروبادیها شامل‌ پراکسی‌زوم‌ها   (حامل‌ آنزیمهای‌ اکسیدکننده‌) و گلی‌اکسی‌ زوم‌ها  (حامل‌ آنزیمهای‌ تبدیل‌ کننده‌ چربی‌ به‌ قند است‌) هستند.

 

 

 

 

لیزوزوم ها

در بافتهای‌ گیاهی‌ و جانوری‌، اندامکهای‌ کروی‌ به‌ اندازة‌ میتوکندریها یا کوچکتر از آنها وجود دارند که‌ آنها را «لیزوزوم‌» یا «اجسام‌ میکروسکوپی‌ آنزیم‌دار» می‌نامند. این‌ اندامکها فقط‌ یک‌ غشا دارند و این‌ ویژگی‌، آنها را از میتوکندریها متمایز می‌سازد. بخش‌ مرکزی‌ آن‌ متراکمتر است‌ و گاهی‌ بلورهای‌ گوناگون‌ دارد. نقش‌ لیزوزومها تجزیة‌ سریع‌ مولکولهای‌ درشت‌ و گوارش‌ مواد هنگام‌ تمایز یاخته‌ای‌ است‌.

 

 

واکوئل ها

«واکوئل‌  » (حباب‌) حفره‌ یا کیسه‌ای‌ است‌ که‌ غشایی‌ به‌ نام‌ تونوپلاست‌ آن‌ را از سیتوپلاسم‌ جدا می‌کند. درون‌ واکوئل‌ را مایعی‌ به‌ نام‌ شیره‌ واکوئلی‌ پر کرده‌ است‌.

واکوئلهای‌ یاخته‌های‌ جوان‌ کوچک‌اند و بیشتر فضای‌ درون‌ یاخته‌ را سیتوپلاسم‌ اشغال‌ می‌کند. به‌ موازات‌ رشد یاخته‌، واکوئلها نیز رشد می‌کنند و بزرگ‌ می‌شوند. سپس‌ تدریجاً با ادغام‌ در یکدیگر تعدادشان‌ کم‌ ولی‌ اندازه‌ آنها بزرگتر می‌شود. وقتی‌ یاخته‌ به‌ اندازه‌ نهایی‌ خود می‌رسد، بخش‌ اعظم‌ فضای‌ آن‌ را واکوئلها اشغال‌ می‌کنند که‌ سیتوپلاسم‌ و هسته‌ را به‌ کنار دیواره‌ می‌رانند.

معمولاً مواد زاید سیتوپلاسم‌ در داخل‌ واکوئل‌ جمع‌ می‌شوند.

 

 

مهم ترین مواد موجود در شیره واکوئلی به قرار زیرند:

1ـ گازها: مانند اکسیژن‌، دی‌اکسید کربن‌، و نیتروژن‌.

 2ـ نمکهای‌ کانی‌: مانند نیتراتها، فسفاتها، سولفاتها، کربنات‌ کلسیم‌ و کلرورهای‌ سدیم‌، پتاسیم‌، آهن‌ و منیزیم‌.

 3ـ اسیدهای‌ آلی‌ و نمکهای‌ آنها: اسیدهای‌ آلی‌ موجود در شیرة‌ واکوئلی‌ احتمالاً در سوخت‌ و سوز و تنفس‌ گیاه‌ اهمیت‌ فراوان‌ دارند.

 4ـ قندها: قندهای‌ موجود در واکوئل‌ ممکن‌ است‌، گلوکز، لولز یا ساکارز باشند. اینولین‌ یکی‌ از قندهای‌ واکوئلی‌ است‌ که‌ مشابه‌ نشاسته‌ است‌.

 5ـ قندهای‌ مرکب‌ (هتروزیدها): این‌ قدنها به‌ وسیله‌ دیاستازها (آنزیمها) به‌ یک‌ یا چند قند ساده‌ و مواد غیرقندی‌ دیگر تبدیل‌ می‌شوند..

 6ـ سایر مواد آلی‌: موادی‌ هستند از قبیل‌ پروتئینهای‌ محلول‌ در آب‌، چربیها، تاننها، آلکالوئیدها و مواد رنگی‌ گوناگون‌ و به‌ویژه‌ آنتوسیانین‌  ها که‌ در شیرة‌ واکوئلی‌ یافت‌ می‌شوند.

 

 

 

میتوکندری ها

میتوکندریها ذرات‌ ریزی‌ هستند که‌ با میکروسکوپ‌ نوری‌ به‌ شکلهای‌ کروی‌، میله‌ای‌ یا رشته‌ای‌ دیده‌ می‌شوند. این‌ تنوع‌ اشکال‌ به‌ علت‌ تهیه‌ برش‌ در زوایای‌ متفاوت‌ است‌ وگرنه‌ میتوکندری‌ اندامکی‌ لوله‌ای‌ شکل‌ به‌ طول‌ 1 تا 3 میکرون‌ است‌. میتوکندری‌ غشایی‌ دولایه‌ دارد: غشای‌ بیرونی‌ صاف‌ است‌ و غشای‌ درونی‌ چین‌ خوردگیهایی‌ به‌ نام‌ کریستا   دارد. وجود این‌ چین‌ خوردگیها سبب‌ افزایش‌ سطح‌ آن‌ می‌شود

مهمترین‌ نقش‌ میتوکندریها تنفس‌ است‌.

 

پلاست ها

پلاستها   اندامکهای‌ کوچکی‌ هستند که‌ در بیشتر یاخته‌های‌ گیاهی‌ وجود دارند و اغلب‌ برحسب‌ رنگی‌ که‌ دارند نامگذاری‌ می‌شوند. پلاستهای‌ کلروفیل‌دار که‌ سبز رنگ‌اند کلروپلاست‌  ، پلاستهای‌ رنگین‌ دیگر را کروموپلاست‌   و پلاستهای‌ بی‌رنگ‌ را لوکوپلاست‌   می‌نامند. لوکوپلاستها را گاهی‌ بر اساس‌ ماده‌ اندوخته‌ای‌ آنها نامگذاری‌ می‌کنند. مانند آمیلوپلاست‌   که‌ پلاست‌ نشاسته‌دار است.‌

 

پلاستها را همچنین‌ بر حسب‌ مواد ذخیره‌ای‌ که‌ دارند نامگذاری‌ می‌کنند و مهمترین‌ آنها عبارت‌اند از:

کلروپلاستها، لوکوپلاستها، آمیلوپلاستها، پروتئوپلاستها  ، فئوپلاستها  ، رودوپلاستها   و اولئوپلاستها.

 

کلروپلاست ها

کلروپلاستها عموماً قرصی‌ شکل‌ هستند و به‌ علت‌ دارا بودن‌ کلروفیل‌ سبز رنگ‌اند.اندازه‌ و شکل‌ آنها در یاخته‌ها متفاوت‌ است‌. همچنین‌ تعداد آنها در یاخته‌های‌ گیاهی‌ بر حسب‌ نوع‌ یاخته‌، نوع‌ گیاه‌ و میزان‌ فعالیت‌ فتوسنتزی‌ تفاوت‌ دارد. نقش‌ کلروپلاستها انجام‌ فتوسنتز است‌.              

 

لوکوپلاست ها

لوکوپلاستها پلاستهای‌ بی‌رنگی‌ هستند که‌ در یاخته‌های‌ بشره‌ و دیگر بافتهای‌ بی‌رنگ‌ وجود دارد. بعضی‌ از این‌ گونه‌ پلاستها مقدار زیادی‌ نشاسته‌ ذخیره‌ می‌کنند و آمیلوپلاست‌ نامیده‌ می‌شوند که‌ بیشتر مخصوص‌ بافت‌ پارانشیم‌ ذخیره‌ای‌ بوده‌ و در قسمتهای‌ عمقی‌ اندامها وجود دارند.

 

کروموپلاست ها

پلاستهایی‌ که‌ رنگدانه‌های‌ زرد یا قرمز دارند کروموپلاست‌ نامیده‌ می‌شوند. کروموپلاستها معمولاً صفحه‌ای‌ شکل‌ ولی‌ گاهی‌ کشیده‌، دوکی‌ شکل‌ و یا زاویه‌ دارند. پس‌ از رسیدن‌ میوه‌ها در اواخر تابستان‌ و به‌ هنگام‌ آماده‌ شدن‌ برگها برای‌ ریزش‌، رنگ‌ برگها از سبز به‌ قرمز و نارجی‌ یا زرد تغییر می‌کند. علت‌ آن‌ از بین‌ رفتن‌ تدریجی‌ کلروفیل‌ و متراکم‌ شدن‌ رنگدانه‌های‌ قرمز یا زرد به‌ نام‌ کاروتنوئید در آنهاست‌.

 

 

 

 

 

 

پروتئوپلاست ها

 

این‌ پلاستها حاوی‌ ذرات‌ و تیغه‌های‌ پروتئینی‌ هستند. پروتئوپلاستها را می‌توان‌ در کیسه‌های‌ جنینی‌ گل‌ سوسن‌ و در ریشه‌ ثعلب‌ مشاهده‌ کرد. گاهی‌ پروتئینهای‌ متراکم‌ شده‌ در پلاستها به‌ شکل‌ اجسام‌ بلور مانند درمی‌آیند.

 

 

فئوپلاست ها

این‌ پلاستها در جلبکهای‌ قهوه‌های‌ یافت‌ می‌شوند و حاوی‌ دو نوع‌ ماده‌ رنگین‌، یعنی‌ فوکوگزانتین‌ و کلروفیل‌اند. رنگ‌ سبز گیاه‌ بر اثر تراکم‌ رنگ‌ قهوه‌ای‌ پوشانده‌ می‌شود و جلبک‌ قهوه‌ای‌ به‌ نظر می‌رسد.

 

رودوپلاست ها

این‌ نوع‌ پلاستها در جلبکهای‌ قرمز دیده‌ می‌شوند و حای‌ دو ماده‌ رنگین‌، یعنی‌ کلروفیل‌ و فیکوریترین‌   هستند. تراکم‌ فراوان‌ فیکواریترین‌ سبب‌ می‌شود که‌ گیاه‌ قرمز رنگ‌ به‌ نظر آید.

 

 

هسته

هسته‌ بزرگترین‌ و آشکارترین‌ ساختار درونی‌ یاخته‌های‌ یوکاریوت‌ است‌ که‌ در هر دو مرحله‌ انترفاز   و تقسیم‌ دیده‌ می‌شود. مرحله‌ بین‌ دو تقسیم‌ متوالی‌ یاخته‌ را اصطلاحاً انترفاز گویند. اندازه‌ نسبتی‌ هسته‌ بر حسب‌ سن‌ و نوع‌ یاخته‌ تغییر می‌یابد. در یاخته‌های‌ خیلی‌ جوان‌، هسته‌ در مرکز یاخته‌ قرار دارد ولی‌ در یاخته‌های‌ مسن‌، که‌ بخش‌ اعظم‌ حفره‌ درونی‌ آنها را واکوئل‌ اشغال‌، کرده‌، هسته‌ کناری‌ است‌ و مجاور دیواره‌ یاخته‌ای‌ جای‌ می‌گیرد.

 

 

 

 

هسته از بخش های زیر تشکیل شده است:

-غشای‌ هسته‌: از دو لایه‌ تشکیل‌ شده‌ است‌ که‌ هر یک‌ ساختاری‌ مانند غشای‌ سیتوپلاسمی‌ دارد. وجود سوراخهایی‌ در سطح‌ غشای‌ هسته‌ امکان‌ تبادل‌ مواد بین‌ هیالوپلاسم‌ و شیره‌ هسته‌ را فراهم‌ می‌سازند.

 -شیره‌ هسته‌: ماده‌ ژله‌مانندی‌ است‌ که‌ در مرحله‌ انترفاز در آن‌ هستک‌ و دانه‌های‌ کروماتین‌ دیده‌ می‌شوند.

 -دانه‌های‌ کروماتین‌ (کروموزومها): طی‌ تقسیم‌ یاخته‌ به‌ شکل‌ میله‌های‌ باریکی‌ موسوم‌ به‌ کروموزوم‌ درمی‌آیند

 -هستک‌:‌‌ ساختارهای‌ کوچک‌ و کروی‌ شکلی‌ به‌ قطر 1 تا 3 میکرون‌اند. که‌ به‌ صورت‌ برجستگی‌ یا برجستگیهایی‌ روی‌ یک‌ کروموزوم‌ یا بیشتر در محل‌ فرورفتگی‌ ثانویه‌ ظاهر می‌شوند. این‌ نقاط‌ را اصطلاحاً «سازمان‌ دهنده‌ هستک‌» می‌نامند.  هستک‌ محل‌ تجمع‌ و ذخیره‌  RNA  های‌ ریبوزومی‌ است‌. هستک‌ از طریق‌ ریبوزومها در سنتز پروتئینها شرکت‌ دارد.

 

 


 
ساعت ٢:۱۸ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/۸/٦  

یه خبر جدید:

 

کار زیست شناسای گیاهی تا جای رسیده که حتی می تونن طعم میوه ها رو تغییر بدن.هندونه با طعم توت فرنگی ولیمو وموز:

 

هندوانه با طعم لیمو، توت فرنگی با طعم موز

 

 

 

دانشمندان علم شیمی زیستی یا بیوشیمی در تحقیقات خود به این نتیجه رسیده اند که می توان با دستکاری آنزیم های طعم دهنده میوه ها و سبزیجات، طعم آنها را به دلخواه تعیین کرد و مثلا هندوانه ای با طعم لیمو و یا توت فرنگی با طعم موز پرورش داد.

یک کاربرد دیگر این دانش انست که با استفاد ه از آن می توان به شیوه ای کاملا سازگار با محیط زیست، با آفات نباتی مبارزه کرد. در مقاله ای که در انتشار آن لاین تازه ترین شماره مجله نیچر ظاهر شده است، پروفسور سی.اس.رامان و همکارانش در دانشگاه تگزاس گزار دادند که قادرند آنزیم های طعم دهنده موجود در یک گیاه معمولی و فراوان به نام " آرابیدوپسیس تالیانا" را با شیوه های مهندسی ژنتیک تغییر دهند. آرابیدوپسیس تالیانا گیاه کوچکی است که به علت کوچکی و رشد آسان، زمان کوتاه زادآوری و برخورداری از کوچکترین ژنوم (سه هزار ژن روی فقط 5جفت کروموزوم) و نداشتن دی ان آی تکراری، برای پاسخگویی به انواعی از پرسش ها در باره ی رشد و نمو گیاه ، تکامل و مسائل ژنتیکی ، هم چنین در انواعی از پژوهش ها مانند فتوسنتز ، مقاومت در برابر بیماری ها ، گل دهی و غیره مورد استفاده قرار می گیرد. این آنزیم ها یعنی آلین اکسید سنتاز (AOS) و هیدروپروکسید لیاز (HPL)، به ترتیب "جاسمونیت" (عامل بوی خاص گلهای یاس) و بوی برگهای سبز (جی.ال.ویGLV) تولید می کنند. این جی ال وی ها عطر خاص میوه ها و سبزیجات را به آنها می بخشند. جی ال وی ها و جاسمونیت هایی که از گیاه متصاعد می شود برای دفع شکارچیان آن نیز به کار گرفته می شود. باید در نظر داشت که گیاهان پای فرار از آفات مختلف را ندارند و ناگزیرند که به نحوی با آنها روبرو شوند که یکی از این روشها انتشار بو در هوا برای جذب شکارچیان آفات است. مهندسی و اصلاح ژنتیکی بوی برگ سبز (جی ال و) بالقوه می تواند در ایجاد راهبر د های سازگار با محیط زیست جهت مبارزه با آفات به کار گرفته شود ضمن آن که می توان از این کار برای تغعییر در طعم مواد خوراکی نیز استفاده کرد. برای مثال، بوی روغن زیتون بکر ناشی از مواد فراری است که توسط زیتون سنتز شده است . با اصلاح و ایجاد تغییر در فعالیت انزیم هایی که این مواد را تولید می کنندؤ می توان طعم روغن های تولیدی را تغییر داد. این مطالعه، نظر قبلی دانشمندان را مبنی بر این که آنزیم های طعم دهنده فقط در گیاهان یافت می شود، رد می کند. استاد راهنمای این تحقیق گفت : ما کشف کرده ایم که این آنزیم ها در حیوانات آبزی مانند شقایق دریایی و مرجانها نیز موجود است اما هنوز نمی دانیم آنها در این ارگانیسم ها چه می کنند.

 


کلمات کلیدی: تغییر طعم
 
ساعت ۱٢:٢٧ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/۸/٥  

تاریخچه میکروبیولوژی:

علم میکروبیولوژی از سال 1674 هنگامی که آنتوان لوون هوک ، با عدسی شیشه‌ای خود دنیایی از موجودات ریز را در قطره آب برکه مشاهده کرد. در اواخر قرن 17 نظریه تولید خودبخودی مورد بحث قرار گرفت. در این زمان بسیاری از دانشمندان از جمله فرانسیکوردی ، فکر می‌کردند میکروارگانیسمها از مواد غیر زنده ایجاد شده‌اند. در سال 1766 اسپالانزانی نتیجه گرفت که میکروبها از هوای غیرسترون وارد محلولهای غذایی شده و آنها را فاسد می‌کنند. دو ابرمرد دنیای علم که به کنار گذاشتن نظریه خلق‌الساعه کمک شایانی کردند شیمیدان فرانسوی به نام پاستور و پزشک انگلیسی به نام تندال بود. در 100 سال گذشته میکروب شناسان موفق به دریافت چند جایزه نوبل شده‌اند.

ویروسها

ویروسها به علت داشتن خصوصیات خاصی با سایر موجودات زنده تفاوت دارند. یک ذره ویروس دارای مولکول اسید نوکلئیک DNA یا RNA بوده که توسط پوشش پروتئینی یا کپسید احاطه شده است. اسید نوکلئیک ویروس برای تکثیر در درون سلول به آنزیمهای سلول میزبان وابسته است. از تجمع اسید نوکلئیک و قطعات پروتئینی که به تازگی سنتز شده‌اند، ذرات کامل ویروسی تشکیل می‌شود که به محیط خارج سلول رها می‌گردند. ویروسها بسیار متنوع بوده و از نظر ساختمان ، تشکیلات ژنوم ، بیان ژنوم ، راههای تکثیر و سرایت باهم تفاوت زیادی دارند. ویروسها قادرند باکتریها ، گیاهان و جانوران را آلوده کنند

 

 

 

 پریونها

برخی کشفیات قابل توجه در سه دهه گذشته منجر به شناسایی خصوصیات مولکولی و ژنتیکی عاملی قابل انتقال به نام عامل بیماری اسکراپی که نوعی بیماری تخریب کننده سیستم عصبی مرکزی در گوسفندان است، شده است. ساختمان پریونها فقط از پروتئین ساخته شده و فاقد اسید نوکلئیک است. بیماریهای ناشی از پریون در انسان به علت اینکه به صورت بیماریهای ژنتیکی و عفونی بروز می‌کند کاملا اختصاصی هستند. بررسی بر روی بیولوژی پریونها ، ضرورتی در تحقیقات پزشکی محسوب می‌شود.

 

باکتریها

باکتریها متنوع‌ترین و مهمترین میکروارگانیسمها هستند. تعداد کمی از آنها در انسان و حیوانات و گیاهان بیماریزا است. بطور کلی بدون فعالیت آنها ، حیات بر روی زمین مختل می‌گردد. بطور یقین یوکاریوتها از موجودات زنده باکتری مانند بوجود آمده‌اند. نظر به اینکه باکتریها ساختمان ساده‌ای داشته و می‌توان به آسانی بسیاری از آنها را در شرایط آزمایشگاه کشت داد و تحت کنترل درآورد، میکروب شناسان مطالعه وسیعی درباره فرایندهای حیاتی آنها انجام داده‌اند. درباره نحوه رشد و مرگ باکتریها ، متابولیسم باکتریها ، ژنتیک باکتریها ، ارتباط آنها با ویروسها و ... مطالعات گسترده‌ای صورت گرفته است.

قارچها

قارچها دسته جداگانه‌ای از یوکاریوتها را تشکیل می‌دهند. این دسته از میکروارگانیسمها همگی هتروتروف بوده و برای رشد و تکثیر به ترکیبات آلی جهت اخذ انرژی و کربن نیاز دارند. قارچها هوازی و یا بیهوازی اختیاری هستند. اکثر قارچها ساپروفیت بوده و در خاک و آب به سر می‌برند و در این نواحی ، بقایای گیاهی و جانوری را تجزیه می‌نمایند. قارچها مانند باکتریها در تجزیه مواد و گردش عناصر در طبیعت دخالت داشته و حائز اهمیت هستند. علم مطالعه قارچهای انگل برای انسان را قارچ شناسی پزشکی گویند. که این انگلها بیماریهای زیادی را بوجود می‌آورند.

 

پروتوزوئرها

پروتوزوئرها جانداران یوکاریوتیک تک سلولی هستند که به قلمرو آغازیان تعلق دارند. پروتوزوئرها از نظر ساختمان تفاوت بسیاری با یکدیگر دارند. این دسته از جانداران ساکن آب و خاک بوده و از ذرات مواد غذایی و باکتریها تغذیه می‌کنند. عده‌ای از آنها بخشی از فلور طبیعی بدن جانداران را تشکیل می‌دهند. مطالعات این جانداران در محدوده علم میکروبیولوژی قرار دارد.

میکروبیولوژی خاک

خاک یکی از مخازن عمده میکروارگانیسمها محسوب می‌شود. فراوانترین میکروارگانیسمها در خاک ، باکتریها هستند. خاک باغچه در هر گرم محتوی میلیونها باکتری است. در جاهای عمیق تعداد آنها کاهش می‌یابد. قارچها به تعداد کمتر از باکتریها در خاک یافت می‌شوند. شاید مهمترین نقش میکروارگانیسمهای خاک ، شرکت آنها در چرخه‌های بیو- ژئوشیمیایی است که به گردش برخی عناصر شیمیایی در طبیعت کمک کرده و آنها را قابل مصرف می‌سازد. میکروبیولوژیستها در این زمینه تحقیقات زیادی انجام داده‌اند.

میکروبیولوژی آب

در میکروبیولوژی آب ، میکروارگانیسمها و فعالیت آنها در آبهای طبیعی نظیر دریاچه‌ها ، برکه‌ها ، رودخانه‌ها و دریاها مورد مطالعه قرار می‌گیرد. و میکروارگانیسمهای مفید و مضر برای انسان و سایر جانداران شناسایی می‌شوند.

میکروبیولوژی مواد غذایی

میکروارگانیسمها تغییرات مطلوب و نامطلوب در مواد غذایی پدید می‌آورند. و از طرف دیگر تهیه بسیاری از فرآورده‌های غذایی بدون کمک میکروارگانیسمها ، امکان‌پذیر نیست. مانند کلم شور ، زیتون رسیده و پنیر. اسیدهای حاصل توسط میکروارگانیسمها و اضافه کردن آنها به مواد غذیی مانند خیار شور آنها را از گزند میکروارگانیسمهای نامطلوب حفظ می‌کند. این بخش از میکروبیولوژی ، امروزه کاربرد زیادی دارد.


 

عوامل ضد میکروبی

مواد دارویی موادی هستند که برای درمان بیماریهای عفونی یا جلوگیری از وقوع بیماری بکار می‌روند . این مواد معمولا از باکتریها و قارچها بدست می‌آیند و اخیرا برخی از آنها را در کارخانجات می‌سازند. از مواد شیمیایی هنگامی می‌توان برای درمان بیماریهای عفونی استفاده کرد که دارای اثر سمی انتخابی باشند. یعنی ضمن متوقف کردن رشد یا نابودی عامل مولد بیماری ، به سلول میزبان آسیبی نرسانند. علاوه بر سمیت انتخابی ، داروها باید بتوانند به داخل بافتها و سلولهای میزبان نفوذ کننده و تغییری در مکانیزم دفاعی طبیعی میزبان بوجود نیاورند. از عوامل ضد میکروبی می‌توان به آنتی بیوتیکها اشاره کرد.

ارتباط میکروبیولوژی با سایر علوم

میکروبیولوژی یک علم کاربردی است که با بسیاری از شاخه‌های علوم رابطه نزدیک دارد. از جمله می‌توان به ژنتیک ، پزشکی ، زیست شناسی سلولی ، انگل شناسی ، قارچ شناسی پزشکی و بیوشیمی اشاره کرد.

 


کلمات کلیدی:
میکروبیولوژی
ساعت ۱۱:٥۳ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٧/۸/٥  

تعریف میکروبیولوژی:میکروبیولوژی از سه واژه جداگانه میکرو به معنای ریز .کوچک میکروسکوپی وواژه بیو .زندگی زیست و واژه لوژی شناخت تشکیل شده است.

میکروبیولوژی در ایران:

مرکز تحقیقات میکروبیولوژی فعالیت خود را از سال ۱۳۸۵ به عنوان زیر مجموعه ای از پژوهشکده بوعلی آغاز کرده و شامل بخشهای باکتری شناسی، ویروس شناسی و مرکز تحقیقات مایکوباکتریوم می باشد.

MICROBIOLOGY

 علمی است که درباره میکروارگانیسمها یا جانداران ذره ‌بینی بحث و گفتگو می‌کند. جانداران ذره‌ بینی به کلیه موجوداتی اطلاق می‌شوند که به علت کوچک بودن ابعاد فقط با چشم مسلح­ قابل مشاهده هستند.

 

 

 

 

 


کلمات کلیدی: میکروبیولوژی
زیست شناسی زیستا
ساعت ۱٢:۱۱ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/٧/۱٢  
سرگذشت زمین ۱ ـ آغاز و شکلگیری کائنات: حدود پانزده میلیون سال پیش، در اثر انفجار بزرگی موسوم به بیگ‌بنگ (Big Bang) جهانی که ما در آن زندگی می‌کنیم متولد شد. ۲ـ تولد خورشید و سیارات دیگر: ۷ میلیارد سال بعد از واقعه بیگ‌بنگ خورشید و به تدریج طی میلیاردها سال ۹سیاره اطراف آن ازیکی توده های غباری که در اثر انفجار بزرگ پدید آمده بود و آن را سحابی خورشیدی می نامیدند به وجود آمد . ۳- تولد زمین : بسیاری از دانشمندان عقیده دارند که زمین درحدود۴۵۰۰ میلیون سال پیش تشکیل شده است. ۴- حیات بر روی زمین : از گذشته تا حال دانشمندان درباره‌ی منشأ حیات و تنوع جانداران تفکر کرده و به دنبال پاسخی می‌گشته‌اند . به همین جهت به دنبال شواهدی بودند . شواهد مطالعه تاریخ حیات جانداران عبارتند از : ۱- لایه های سنگ های رسوبی ۲- فسیل ها یک قانون درمورد ترتیب قرارگرفتن لایه های رسوبی در سنگ های رسوبی. لایه های زیرین قدیمی تر از لایه های بالایی هستند . برای مطالعه تاریخچه گذشته زمین سنگ های رسوبی مناسب تر هستند زیرا : ۱- لایه لایه هستند ۲- دارای فسیل هستند . ۱- فسیل ها : واژه فسیل (سنگواره) از کلمه لاتینی فسیلس fossilis گرفته شده که به معنای درآوردن چیزی از طریق حفاری است. موضوعی که مورد مطالعه علم فسیل شناسی قرار می گیرد شامل آثارو بقایای حیوانات و گیاهانی است که زمانی بر روی کره زمین می زیسته اند ، با این توصیف رد پا حیوانات یا حفره ها و دلان های موجودات حفّار نیز فسیل محسوب می شوند . علم دیرینه شناسی (Paleontology) این علم به شناسائی تمام موجودات زنده در زمانهای گذشته زمین شناسی با توجه به ساختمان ،‌ روابط ارثی ، رده بندی و تکامل آنان می پردازد . انواع فسیل شدن: که در این حالت جسد موجود زنده بدون تجزیه شدن بطور کامل باقی 1- فسیل شدن کامل:‌ می ماند ، مانند فسیل ماموت در یخ های سیبری و فسیل مهره داران در رسوبات آغشته به قیر و مواد نفتی و فسیل شدن حشرات در صمغ های گیاهی . 2- فسیل شدن اعضای سخت: مانند اسکلت ، صدف و بدنه کیتینی ( در بند پایان). اکثریت گیاهان و جانوران دارای اعضای سخت بوده و قابل فسیل شدن می‌باشند. دندان و استخوانهای سخت مهره‌داران اغلب ممکن است بدون کمترین تغییری محافظت شوند. دیاتومه‌ها و گیاهان آبزی تک‌سلولی با پوسته‌های سیلیسی همگی محافظت شده و به سنگواره تبدیل می‌گردند. گیاهان و دانه‌های گرده دارای کوتیکول (نوعی چربی ) نیز در رسوبات دریائی و قاره ای محفوظ مانده اند . 3- تبدیل اعضای سخت به مواد دیگر: صدف بی مهرگا ن که در موجود زنده اغلب از کربنات کلسیم است در حالت فسیل شدن با کلسیت یا ترکیبات سیلیسی جای گزین می شود .این جایگزینی می تواند به دو صورت قالب خارجی و قالب داخلی باشد در حالت اول صدف به تدریج حل شده وجای آن به وسیله موادی پر میشود ، این مواد به شکل صدف در می آیند . در حالت دوم تزئینات داخلی صدف از رسوبات نرم پر شده سپس صدف حل شده واز بین می رود و قالب داخلی آن به صورت فسیل بر جا می ماند . محیط های مناسب برای فسیل شدن : الف- در آب ها : 1- دریاها ( دریاهای کم عمق ) ، دریاچه ها 2- رودخانه ها ، مرداب ها دلایل : 1- رسوب گذاری شدید . ( امکان دفن سریع تر بقایای جانداران و پوشیده شدن آنها ) 2- تعداد و تنوع بیش تر جانداران (امکان فسیل شدن بیش تر می شود .) ب- در خشکی ها : - یخچال ها ( به دلیل دمای بسیار پائین و عدم فعالیت تجزیه کنندگان ) - غارها ( عدم وجود رطوبت برای فعالیت تجزیه کنندگان ) - شیره های گیاهی و حوضچه های نفتی ( دارای مواد شیمیایی مضری هستند که تجزیه کنندگان را ازبین می برند ) - خاکستر های آتشفشانی . موارد استفاده از سنگواره ها: ۱- تأمین انرژی ۲- تعیین بعضی از مواد معدنی ۳- استفاده از فسیل ها در تشخیص آب و هوا ۴- استفاده از فسیل ها در تشخیص جغرافیای گذشته زمین: ۵- استفاده از فسیل ها برای پی بردن به چگونگی تغییر شکل ظاهری و ساختمانی جانداران از گذشته تا کنون فسیل ها دو تحول مهم در حیات جانداران را نشان می دهند : هرچه از گذشته به حال نزدیک می شویم ۱- ساختمان بدن آنها پیچیده تر می شود . ۲- تعداد انواع آنها بیش تر می شود . نظریه هایی در توضیح چگونگی تغییرجانداران : 1- نظریه وراثتی شدن صفات اکتسابی (نظریه لامارک) 2- نظریه انتخاب طبیعی (نظریه داروین ) 3- نظریه جهش ( نظریه دووریس ) - فرضیه لامارک 1829-1744 : (فرضیه توارث صفات اکتسابی) لامارک معتفد بود با تغییر شرایط محیط در جاندار نیاز جدید ایجاد می شود که برای رفع نیاز خود تلاش بیشتری می کند واز برخی از اعضای بدن خود بیشتر استفاده می کند و از اعضایی که به آن نیاز نداشته باشدکمتر ویا اصلاْ استفاده نمی کند که همین امر سبب تعییر در بدن جاندار می شود (بوجود آمدن صفت اکتسابی برای سازش با محیط) واین تغییرات به نسل بعد انتقال می یابد ( ارثی شدن صفت اکتسابی) وجانداربه تدریج تغییر پیدا کرده و تکامل می یابد . مثال معروف لامارک تغییر تدریجی اندازه زرافه ها برای استفاده از درختان بلند تر به هنگام از بینرفتن گیاهان کوتاه تر است. این نظریه توسط وایسمن با آزمایش بر روی 22 نسل موش مورد تردید جدی قرار گرفت . - نضریه داروین 1882- 1809: ( نظریه انتخاب طبیعی) داروین معتقد به تغییر گونه ها بود . . او کلیه دلایل و برهان‌هایش را در کتابی تحت عنوان ((اصل انواع))Origin of species تنظیم کردو در سال 1859 انتشار داد. داروین چگونگی تغییر وتحول گونه ها را اینگونه بیان داشت، تمام موجودات زنده خیلی بیش تر از آنکه طبیعت بتواند آنها را تغذیه کند، تولید مثل می کنند لذا طبیعت به خودی خود شمار موجودات زنده از هر گونه را محدود می‌کند، ازآنجا که افراد گونه ها هریک تفاوت های فردی یا مزیتی دارند ( مثلاًچشمان بهتر، پاهای سریعتر یا دندان های تیزتر) آنهایی که توانایی سازش با شرایط جدید را دارند باقی می مانند افراد باقی مانده تفاوت ها یا مزیتهای خود را به نسل های بعد انتقال می دهند و به این ترتیب همواره یک جریان آهسته و قدم به قدم گونه ها را تغییر می دهد . انتخاب طبیعی: به این معنی است که طبیعت جانداران سازگار تر با خود را انتخاب کرده و نسل آنها را گسترش می دهد بقیه از بین می روند . اما منشاء تفاوت های فردی چسیت ؟ دووریس، جهش یا تغییر ناگهانی صفات را منشاء ایجاد صفات جدید در جاندار می دانست که قابل ارث به نسل بعد است . چگونگی جهش : می دانید صفات ارثی از طریقDNA ی موجود در کرموزوم های درون هسته انتقال می یابند ، DNA مولکولی است دو رشته ای و بلند و مارپیچ که از هزاران واحد بنام نوکلئوتید ساخته شده است . نوکلئوتید های موجود در ساختار DNA چهار نوع هستند که آنها را با حروف T,C,G و A نشان می دهند و به تعداد زیاد و ترتیب خاص قرار گرفته اند . هرگونه تغییر در ترتیب این نوکلنوتید ها را جهش گویند که منجر به ایجاد صفت جدید خواهد شد . عوامل ایجاد جهش : DNA مولکولی با ثبات است اما عواملی مانند مواد رادیواکتیو و مواد شیمیایی می توانند سبب تغییر یا جهش در این مولکول شوند . بیش تر جهش ها مضر هستند .نظریه جهش و انتخاب طبیعی مکمل یکدیگرند به این معنی که : جهش به وجود آورنده تغییر است و انتخاب طبیعی گسترش دهنده ی آن (جهش مفید ) است . دلایل و شواهد تغییر گونه ها : الف) فسیل: فسیل ها از بهترین نشانه‌های جریان تکامل موجودات زنده می باشند . ب- اندام های مشابه (Homologus): اعضایی در بدن جانوران اوجود دارد که اساس ساختار مشابه ای دارند اما بنا به شرایط محیطی در نتیجه تکامل تغییرشکل داده ودر هر جانور کار متفاوتی دارند .مثل اندام دست در مهره داران که در انسان، اسب، پرنده، خزنده ، استخوان های مشابه دارد ولی به علت تکامل در هر یک از موجودات مذکور تغییر کرده است . ج)مراحل جنینی مشابه : مراحل رشد جنین از یک سلول تا مرحلة جوانی و یک جانور بالغ تاریخ حیات یک فرد را تشکیل می دهد. بررسی تاریخ حیات این گونه جانوران مخصوصاً مهره داران نشان می دهند که جنین هر جانور مراحلی را طی می کند که در آن مراحل خصوصیات اجداد جانور نمایان می شود. مثلاً قورباغه که از دوزیستان است ابتدا در آب تخم ریزی می کند. جنین قورباغه در محیط آب ظاهر می شود. این جنین ابتدا مانند جنین ماهی است و دارای آبشش می باشد. در مرحله بعد پاها از بدن جنین جوانه می زند و آبشش تبدیل به شش می شوند و با داشتن پا و شش موجود به خشکی مهاجرت می کند و به حالت دوزیستی ادامه حیات می دهد. نتایج حاصل از مشاهده وبررسی فسیل ها ، مراحل جنینی جانداران و اندام های مشابه 1- جانداران از اجداد قدیمی و مشترکی بوجود آمده اند . 1- تغییرات در جمعیت جانداران پدید می آید نه در افراد . 2- زندگی از حالت ساده و ابتدایی به صورت پیچیده تحول یافته است .
کلمات کلیدی:
زیست شناسی زیستا
ساعت ۱٢:۱۱ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/٧/۱٢  
سرگذشت زمین ۱ ـ آغاز و شکلگیری کائنات: حدود پانزده میلیون سال پیش، در اثر انفجار بزرگی موسوم به بیگ‌بنگ (Big Bang) جهانی که ما در آن زندگی می‌کنیم متولد شد. ۲ـ تولد خورشید و سیارات دیگر: ۷ میلیارد سال بعد از واقعه بیگ‌بنگ خورشید و به تدریج طی میلیاردها سال ۹سیاره اطراف آن ازیکی توده های غباری که در اثر انفجار بزرگ پدید آمده بود و آن را سحابی خورشیدی می نامیدند به وجود آمد . ۳- تولد زمین : بسیاری از دانشمندان عقیده دارند که زمین درحدود۴۵۰۰ میلیون سال پیش تشکیل شده است. ۴- حیات بر روی زمین : از گذشته تا حال دانشمندان درباره‌ی منشأ حیات و تنوع جانداران تفکر کرده و به دنبال پاسخی می‌گشته‌اند . به همین جهت به دنبال شواهدی بودند . شواهد مطالعه تاریخ حیات جانداران عبارتند از : ۱- لایه های سنگ های رسوبی ۲- فسیل ها یک قانون درمورد ترتیب قرارگرفتن لایه های رسوبی در سنگ های رسوبی. لایه های زیرین قدیمی تر از لایه های بالایی هستند . برای مطالعه تاریخچه گذشته زمین سنگ های رسوبی مناسب تر هستند زیرا : ۱- لایه لایه هستند ۲- دارای فسیل هستند . ۱- فسیل ها : واژه فسیل (سنگواره) از کلمه لاتینی فسیلس fossilis گرفته شده که به معنای درآوردن چیزی از طریق حفاری است. موضوعی که مورد مطالعه علم فسیل شناسی قرار می گیرد شامل آثارو بقایای حیوانات و گیاهانی است که زمانی بر روی کره زمین می زیسته اند ، با این توصیف رد پا حیوانات یا حفره ها و دلان های موجودات حفّار نیز فسیل محسوب می شوند . علم دیرینه شناسی (Paleontology) این علم به شناسائی تمام موجودات زنده در زمانهای گذشته زمین شناسی با توجه به ساختمان ،‌ روابط ارثی ، رده بندی و تکامل آنان می پردازد . انواع فسیل شدن: که در این حالت جسد موجود زنده بدون تجزیه شدن بطور کامل باقی 1- فسیل شدن کامل:‌ می ماند ، مانند فسیل ماموت در یخ های سیبری و فسیل مهره داران در رسوبات آغشته به قیر و مواد نفتی و فسیل شدن حشرات در صمغ های گیاهی . 2- فسیل شدن اعضای سخت: مانند اسکلت ، صدف و بدنه کیتینی ( در بند پایان). اکثریت گیاهان و جانوران دارای اعضای سخت بوده و قابل فسیل شدن می‌باشند. دندان و استخوانهای سخت مهره‌داران اغلب ممکن است بدون کمترین تغییری محافظت شوند. دیاتومه‌ها و گیاهان آبزی تک‌سلولی با پوسته‌های سیلیسی همگی محافظت شده و به سنگواره تبدیل می‌گردند. گیاهان و دانه‌های گرده دارای کوتیکول (نوعی چربی ) نیز در رسوبات دریائی و قاره ای محفوظ مانده اند . 3- تبدیل اعضای سخت به مواد دیگر: صدف بی مهرگا ن که در موجود زنده اغلب از کربنات کلسیم است در حالت فسیل شدن با کلسیت یا ترکیبات سیلیسی جای گزین می شود .این جایگزینی می تواند به دو صورت قالب خارجی و قالب داخلی باشد در حالت اول صدف به تدریج حل شده وجای آن به وسیله موادی پر میشود ، این مواد به شکل صدف در می آیند . در حالت دوم تزئینات داخلی صدف از رسوبات نرم پر شده سپس صدف حل شده واز بین می رود و قالب داخلی آن به صورت فسیل بر جا می ماند . محیط های مناسب برای فسیل شدن : الف- در آب ها : 1- دریاها ( دریاهای کم عمق ) ، دریاچه ها 2- رودخانه ها ، مرداب ها دلایل : 1- رسوب گذاری شدید . ( امکان دفن سریع تر بقایای جانداران و پوشیده شدن آنها ) 2- تعداد و تنوع بیش تر جانداران (امکان فسیل شدن بیش تر می شود .) ب- در خشکی ها : - یخچال ها ( به دلیل دمای بسیار پائین و عدم فعالیت تجزیه کنندگان ) - غارها ( عدم وجود رطوبت برای فعالیت تجزیه کنندگان ) - شیره های گیاهی و حوضچه های نفتی ( دارای مواد شیمیایی مضری هستند که تجزیه کنندگان را ازبین می برند ) - خاکستر های آتشفشانی . موارد استفاده از سنگواره ها: ۱- تأمین انرژی ۲- تعیین بعضی از مواد معدنی ۳- استفاده از فسیل ها در تشخیص آب و هوا ۴- استفاده از فسیل ها در تشخیص جغرافیای گذشته زمین: ۵- استفاده از فسیل ها برای پی بردن به چگونگی تغییر شکل ظاهری و ساختمانی جانداران از گذشته تا کنون فسیل ها دو تحول مهم در حیات جانداران را نشان می دهند : هرچه از گذشته به حال نزدیک می شویم ۱- ساختمان بدن آنها پیچیده تر می شود . ۲- تعداد انواع آنها بیش تر می شود . نظریه هایی در توضیح چگونگی تغییرجانداران : 1- نظریه وراثتی شدن صفات اکتسابی (نظریه لامارک) 2- نظریه انتخاب طبیعی (نظریه داروین ) 3- نظریه جهش ( نظریه دووریس ) - فرضیه لامارک 1829-1744 : (فرضیه توارث صفات اکتسابی) لامارک معتفد بود با تغییر شرایط محیط در جاندار نیاز جدید ایجاد می شود که برای رفع نیاز خود تلاش بیشتری می کند واز برخی از اعضای بدن خود بیشتر استفاده می کند و از اعضایی که به آن نیاز نداشته باشدکمتر ویا اصلاْ استفاده نمی کند که همین امر سبب تعییر در بدن جاندار می شود (بوجود آمدن صفت اکتسابی برای سازش با محیط) واین تغییرات به نسل بعد انتقال می یابد ( ارثی شدن صفت اکتسابی) وجانداربه تدریج تغییر پیدا کرده و تکامل می یابد . مثال معروف لامارک تغییر تدریجی اندازه زرافه ها برای استفاده از درختان بلند تر به هنگام از بینرفتن گیاهان کوتاه تر است. این نظریه توسط وایسمن با آزمایش بر روی 22 نسل موش مورد تردید جدی قرار گرفت . - نضریه داروین 1882- 1809: ( نظریه انتخاب طبیعی) داروین معتقد به تغییر گونه ها بود . . او کلیه دلایل و برهان‌هایش را در کتابی تحت عنوان ((اصل انواع))Origin of species تنظیم کردو در سال 1859 انتشار داد. داروین چگونگی تغییر وتحول گونه ها را اینگونه بیان داشت، تمام موجودات زنده خیلی بیش تر از آنکه طبیعت بتواند آنها را تغذیه کند، تولید مثل می کنند لذا طبیعت به خودی خود شمار موجودات زنده از هر گونه را محدود می‌کند، ازآنجا که افراد گونه ها هریک تفاوت های فردی یا مزیتی دارند ( مثلاًچشمان بهتر، پاهای سریعتر یا دندان های تیزتر) آنهایی که توانایی سازش با شرایط جدید را دارند باقی می مانند افراد باقی مانده تفاوت ها یا مزیتهای خود را به نسل های بعد انتقال می دهند و به این ترتیب همواره یک جریان آهسته و قدم به قدم گونه ها را تغییر می دهد . انتخاب طبیعی: به این معنی است که طبیعت جانداران سازگار تر با خود را انتخاب کرده و نسل آنها را گسترش می دهد بقیه از بین می روند . اما منشاء تفاوت های فردی چسیت ؟ دووریس، جهش یا تغییر ناگهانی صفات را منشاء ایجاد صفات جدید در جاندار می دانست که قابل ارث به نسل بعد است . چگونگی جهش : می دانید صفات ارثی از طریقDNA ی موجود در کرموزوم های درون هسته انتقال می یابند ، DNA مولکولی است دو رشته ای و بلند و مارپیچ که از هزاران واحد بنام نوکلئوتید ساخته شده است . نوکلئوتید های موجود در ساختار DNA چهار نوع هستند که آنها را با حروف T,C,G و A نشان می دهند و به تعداد زیاد و ترتیب خاص قرار گرفته اند . هرگونه تغییر در ترتیب این نوکلنوتید ها را جهش گویند که منجر به ایجاد صفت جدید خواهد شد . عوامل ایجاد جهش : DNA مولکولی با ثبات است اما عواملی مانند مواد رادیواکتیو و مواد شیمیایی می توانند سبب تغییر یا جهش در این مولکول شوند . بیش تر جهش ها مضر هستند .نظریه جهش و انتخاب طبیعی مکمل یکدیگرند به این معنی که : جهش به وجود آورنده تغییر است و انتخاب طبیعی گسترش دهنده ی آن (جهش مفید ) است . دلایل و شواهد تغییر گونه ها : الف) فسیل: فسیل ها از بهترین نشانه‌های جریان تکامل موجودات زنده می باشند . ب- اندام های مشابه (Homologus): اعضایی در بدن جانوران اوجود دارد که اساس ساختار مشابه ای دارند اما بنا به شرایط محیطی در نتیجه تکامل تغییرشکل داده ودر هر جانور کار متفاوتی دارند .مثل اندام دست در مهره داران که در انسان، اسب، پرنده، خزنده ، استخوان های مشابه دارد ولی به علت تکامل در هر یک از موجودات مذکور تغییر کرده است . ج)مراحل جنینی مشابه : مراحل رشد جنین از یک سلول تا مرحلة جوانی و یک جانور بالغ تاریخ حیات یک فرد را تشکیل می دهد. بررسی تاریخ حیات این گونه جانوران مخصوصاً مهره داران نشان می دهند که جنین هر جانور مراحلی را طی می کند که در آن مراحل خصوصیات اجداد جانور نمایان می شود. مثلاً قورباغه که از دوزیستان است ابتدا در آب تخم ریزی می کند. جنین قورباغه در محیط آب ظاهر می شود. این جنین ابتدا مانند جنین ماهی است و دارای آبشش می باشد. در مرحله بعد پاها از بدن جنین جوانه می زند و آبشش تبدیل به شش می شوند و با داشتن پا و شش موجود به خشکی مهاجرت می کند و به حالت دوزیستی ادامه حیات می دهد. نتایج حاصل از مشاهده وبررسی فسیل ها ، مراحل جنینی جانداران و اندام های مشابه 1- جانداران از اجداد قدیمی و مشترکی بوجود آمده اند . 1- تغییرات در جمعیت جانداران پدید می آید نه در افراد . 2- زندگی از حالت ساده و ابتدایی به صورت پیچیده تحول یافته است .
کلمات کلیدی:
رشته زیست شناسی گیاهی
ساعت ٤:۱٤ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/٧/۳  

دانش زیست شناسی از جمله دانشهای مهم قدیمی است که بشر به آن دست یافته است. شالوده اصلی این دانش و واحد تشکیل دهنده آن، موجود زنده است. امروزه به وسیله پیشرفتهای انسان در حوزه های علمی و ساخت ابزارهای مختلف و دقیق، مجموعه شاخه های علوم، از جمله زیست شناسی، شاهد پیشرفت فراوان و از پی آن ایجاد اقسام تخصصی بوده است. یکی از گرایشها، رشته زیست شناسی گیاهی بوده است که در آن به جنبه های مختلف گیاه می پردازند تا با شناخت بهتر گیاهان بتوانند استفاده بهتری از گیاهان کنند. همچنین در مطالعه گیاهان از جمله بافت شناسی گیاهی و آفت شناسی گیاهی، در تلاش هستند تا با شناختن دلایل رفتاری و ساختاری گیاهان، بهره برداری مؤثری از گیاهان را داشته باشند.



این رشته، تقریباً در تمام دانشکده ها پا برجا می باشد و فارغ التحصیلانی که در مقطع کارشناسی می باشند، در حال حاضر کاری برای آنها موجود نمی باشد تا ادامه تحصیل بدهند و بتوانند در دانشگاهها به تدریس بپردازند یا در جاهای تحقیقاتی مشغول به کار شوند.



در زیست شناسی، لازم است در مورد بهداشت، تغذیه، مسائل ایمنی و حفظ آنچه که اطراف ما را از عوامل زنده و غیر زنده فرا گرفته است و با آنها در تماس هستیم، آگاهی داشته باشیم و هم اکنون در سالهای اخیر به این رشته اهمیت خاصی داده شده است زیرا با زندگی انسان در تماس است.



دانشجویان رشته زیست شناسی - گرایش گیاه شناسی - خواندن دروس عمومی و پایه، شامل: ریاضی (1) و شیمی و دروس مشترک را در پی می گیرند که برخی از مهمترین آنها: تکامل موجودات زنده که به بررسی نظریه تکاملی و علم دیرینه شناسی می پردازد؛ تشریح مورکولوژی گیاهی که ساختمان دیواری اسکلتی، ساختمان برگ و مباحثی از این امور، را بررسی می کند؛ سیستماتیک گیاهی و فیزیولوژی گیاهی که از دروس بسیار جذاب است، به همراه آزمایشگاه آن برای رده بندی گیاهان و ساختمان آن، بخشهای ارزشمندی را در اختیار دانشجویان قرار می دهد؛ ژنتیک 2و1 که مباحث مختلف ژنتیک را مورد بحث قرار می دهد، مطالب زیادی را در مورد ژنتیک به دانشجویان می آموزد.

این رشته، به عنوان یک رشته پایه محسوب می شود، با گرایشهای فیزیولوژی تکمیل و گیاه شناسی محض که به سایر رشته ها سرویس دهی می کنند. یکی از موارد مهم، سرویس دهی به رشته داروسازی است، چرا که حدود 90 درصد از داروها برگرفته از گیاهان هستند. قدم اولیه داروسازی، شناسایی گیاهان است، که می بایست خاصیت گیاه شناخته شود، تا داروسازان بتوانند آن خاصیت را از گیاه، استخراج کنند و با آن داروی مورد نظر را بسازند. همچنین این رشته می تواند به کشاورزی هم خدمت کند، مثلاً در زمینه بهینه سازی گیاهان، اصلاح نباتات و ... .



مرحله قبل از کاربری در کشاورزی، مرحله تحقیقات است که به عهده گیاه شناسان می باشد. در این رشته ابتدا علاقه شرط اول می باشد، زیرا اگر علاقه نباشد به هیچ عنوان دانشجو موفق نخواهد بود.


کلمات کلیدی:
 
ساعت ۱٢:۱۸ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/٦/٢٩  

تاریخچه

اولین هرباریوم گیاهی در اویل قرن 16 شامل مجموعه ای از گیاهان خشک ِ دوخته شده بر روی کاغذ ، توسط فردی ایتالیایی به نام لوکا گینی ( Luca Ghini ) بوجود آمد . به نظر میرسد این شخص اولین کسی است که بنیانگذار موزه گیاهی یا هرباریوم بوده که بعد ها این هنر به وسیله شاگردان وی در سراسر اروپا رواج پیدا کرد . حتی یکی از شاگردان وی به نام جرارد سیبو ( Gherards Cibo ) از سال سال 1532 به جمع آوری و حفاظت نمونه های هرباریومی پرداخت که هرباریوم او تا امروز باقی مانده است . گزارش کرده اند در اواسط سال های 1500 دو نفر انگلیسی به نام جان فالکونر ( John Falconer ) مجموعه های گیاهی داشته اند .
تا ابتدای قرن 18 گیاهان را بر روی صفحات کاغذ دوخته و به صورت مجلدهایی مانند کتاب مرتب میکردند ولی در عصر لینه ( Linnaeus ) ، نصب نمونه تنها بر روی یک برگ و قرار دادن افقی آنها در طبقات ، رایج گردید و تا به امروز در همه ی هرباریوم ها نیز از همین روش استفاده می شود . هرباریوم های موجود در جهان دارای گستره ی بسیار وسیعی هستند به طوری که از هرباریوم های کوچک گرفته تا هرباریوم های محتوی میلیون ها نمونه در کشورهای مختلف جهان وجود دارد . عده ای از آنها شخصی و تعدادی متعلق به مؤسسات آموزشی است که به نحوی با زیست شناسی در ارتباطند . به این ترتیب بسیار مشکل است که تعداد نمونه ها را در موزه های کشور های مختلف حدس زد . شتلر ( Shetler ) در سال 1969 تعداد نمونه های گیاهی را که در موزه های مختلف دنیا وجود دارد 250 میلیون برآورد کرده است ، ولی مؤسسات مختلف تعداد آنها را حدود 148 میلیون گزارش کرده اند . از این تعداد 78 میلیون در اروپا و 36 میلیون در آمریکای شمالی وجود دارد . اختلاف در این برآورد ها بر اثر وجود هرباریوم های ملی و خصوصی است که تعداد نمونه های مجموعه ی خود را گزارش نمی دهند و یا نمونه های موجودشان قابل دسترسی نیست . گرچه مسلما تا زمان نوشتن این مطالب تعداد زیادی نمونه به هرباریوم ها اضافه شده است .
راهنمای مهمی به نام راهنمای هرباریوم ( Index Herbarium ) وجود دارد که در آن وضعیت هرباریوم ها ی دنیا از نظر محل ، مسئول ، موزه ، اندازه ، نوع کلکسیون ، نوع مؤسسه ، نشریات و کلکسیون های تاریخی مهم مشخص شده اند .
آماری که در زیر می بینید از کتاب Plant Systematics تألیف بی . جونز و آرلین ای . لوچ سینگر چاپ دوم 1986 نقل شده است .



موزه تاریخ طبیعی پاریس 6.5 میلیون

باغ گیاه شناسی سلطنتی ، کیو بیش از 5 میلیون

مؤسسه گیاه شناسی کوماروف ، لنینگراد بیش از 5 میلیون

کنسراواتور و باغ گیاه شناسی ژنو 5 میلیون

موزه ی تاریخ طبیعی بریتانیا ، لندن 4 میلیون

دانشگاه لیون 3.8 میلیون

موزه ی تاریخ طبیعی ، وین 3.5 میلیون

دانشگاه اوپسالا 2.2 میلیون

باغ گیاه شناسی و موزه ی گیاه شناسی ، برلین 2 میلیون

باغ ملی گیاه شناسی بلژیک ، بروکسل بیش از 2 میلیون

باغ گیاه شناسی سلتنطی ، ادینبرگ 1.7 میلیون

هرباریوم ملی ویکتوریا ، ملبورن 1 میلیون

بررسی گیاهی هندوستان ، کلکته 1.3 میلیون



در قسمت زیر می توانید موزه های مهم آمریکای شمالی را که بر حسب اهمیت مرتب شده اند ببینید :



باغ گیاه شناسی نیویورک ، برونکس 4.3 میلیون

هرباریوم ملی ایالت متحده ، واشنگتن 4.1 میلیون

موزه ی منطقه ای تاریخ طبیعی ، شیکاگو 2.4 میلیون

باغ گیاه شناسی میسوری ، سن لوئی 2.9 میلیون

فرهنگستان علوم طبیعی ، فیلادلفیا 2 میلیون

دانشگاه کالیفرنیا ، برکلی 1.5 میلیون

دانشگاه میشیگان ، آن آربور 1.4 میلیون

دانشگاه تگزاس ، اوستین 900 میلیون

هرباریوم گیاهان آوندی ، اُتاوا 675 هزار

دانشگاه مونرال 630 هزار

دانشگاه کارولینای شمالی 561 هزار



از میان هرباریوم های نام برده شده ، موزه تاریخ طبیعی وین ، باغ گیاه شناسی سلتنطی کیو و مؤسسه گیاه شناسی کورماروف از نظر داشتن گیاهان ایران برجسته تر هستند

 

 


کلمات کلیدی: